Wrocław, Biblioteka Uniwersytecka we Wrocławiu, I F 283
MSPL 4179

Repozytorium

Wrocław, Biblioteka Uniwersytecka we Wrocławiu

Sygnatura

I F 283

Tytuł kodeksu

Godefridus Herilacensis; Ioannes Marienwerder; Nicolaus de Dinkelspuhel; Augustinus Triumphus de Ancona; Franciscus de Maironis; Nicolaus de Lyra; Iacobus de Paradiso

Data powstania:

15th c. (second half)

Język

Latin

Zawartość

Numery-1

1

1. f. 1ra-97vb: Godefridus Herilacensis, Expositio orationis dominicae

Rubryka

f. 1ra: Pater noster. –

Incipit

incipit f. 1ra: Karissimi, vos debetis scire, quod inter omnia opera bona, que possunt fieri in hac vita, nullum opus est honorabilius, nullum levius, nullum utilius quam orare Deum …

Explicit

f. 97vb: ... itaque per suam humilitatem reduxit nos ad suam sublimitatem et ad eternam felicitatem. Ad quam nos perducat ille Ihesus Christus, qui vivit et regnat Deus per omnia secula seculorum. Amen.

Kolofon

f. 97vb: Expliciunt oracionis dominice exposiciones calculate in opus sermonum et partite in partes tot, quot ibi continentur peticiones per quendam fratrem minorem, de quo in prohemio etc. Sub anno Domini 1463 sabbato proximo ante decollacionem sancti Iohannis Baptiste. [27 VIII 1463].

Bibliografia

1: Bloomfield et al. (1979), no. 8085
2: Stegmüller RB 2 (1950), no. 2608 (sub aliorum auctorum nominibus: 1551, 3886, 4520, 11642)
3: Zumkeller (1966), no. 139 (op. dub. Augustini de Ancona)

2

2. f. 98ra-166rb: Ioannes de Marienwerder, Expositio Symboli Apostolorum

Incipit

prologue f. 98ra: [P]ro tabula exposicionis Symboli apostolorum est dicendum, quod totus liber est distinctus in tredecim partes, scilicet in prologum et in duodecim articulos. Et quelibet harum parcium est distincta per litteras alphabeti … , prologue f. 101va: [V]enite, ambulemus in lumine Dei nostri, Ps. IIo [Is 2, 5]. – Qui volumus prout debemus in fide credibilium proficere … , incipit f. 102rb: [F]idei katholice zelatores et animarum boni emulatores, vigilate in oracionibus et argumentis credibilium fidei nostri inquisicionibus … , incipit f. 107vb: [C]redo in Deum Patrem omnipotentem creatorem celi et terre. – In hoc symbolo fides benedicte Trinitatis Christi Domini divinitatis et humanitatis per verba ab apostolicis XII in unum hic sunt collecta …

Explicit

f. 166rb: ... qui stas in littore celestis patrie me expectans per Ihesum Christum Dominum nostrum Salvatorem omnium, qui tecum vivit et regnat in unitate Spiritus sancti Deus per omnia secula seculorum. Amen.

Kolofon

f. 166rb: Explicit exposicio Simboli apostolorum editum per reverendum magistrum dominum Iohannem Marienwerder, sacre theoloye professorem eximium et decanum ecclesie Pomyzaniense [!] anno Domini Mo CCCCo LXIo etc. [1461].

Bibliografia

1: Madre (1965), 322
2: Stegmüller RB 5 (1955), no. 4780
3: Hipler (1864), 185sqq.
4: Borzyszkowski (1974a), 12-38

3

3. f. 167ra-233vb: Nicolaus de Dinkelsbühl, Tractatus de dilectione Dei et proximi

Rubryka

f. 167ra: Incipiunt decem precepta edita per venerabilem virum magistrum Nicolaum de Dynkelspigel sacre theologie professorem etc.

Incipit

incipit f. 167ra: Scribitur Matth. 22 [35–40], quod cum quidam legisdoctor interrogasset Dominum dicens: Magister, quod est mandatum magnum in lege …

Explicit

f. 233vb: ... Et beatus Gregorius dicit: Tenemur ergo divinis preceptis obedire et ex caritate, ut huiusmodi mandatorum observancia sit a Deo accepta et digna premio glorie sempiterne. Ad quam nos perducere dignetur sancta Trinitas et indivisa unitas: Pater et Filius et Spiritus sanctus. Cui honor et gloria, virtus et potestas per infinita secula. Amen.

Bibliografia

1: Madre (1965), 162-169
2: Bloomfield et al. (1979), no. 5352

4

4. f. 234ra-273va: Nicolaus de Dinkelsbühl, De tribus partibus poenitentiae

Incipit

biblical f. 234ra: Ecce nunc tempus acceptabile. II Cor. VI [, 2]. , incipit f. 234ra: Duo sunt tempora hominis: unum iusticie, quod incipit in hominis morte. In quo tempore non licet amplius operari merendo aut penitendo, sed tantum recipere secundum propria, que quisque gessit ...

Explicit

f. 273va: ... et insuper gravissime peccat contra caritatem, contra fidelitatem, contra triplex ius: ius naturale, ecclesiasticum et divinum. A quo nos custodiat qui sine fine vivit et regnat. Amen.

Kolofon

f. 273va: Feria secunda ante Ascensionem anno Domini etc. LXII [24 V 1462]. (rubro)

Bibliografia

1: Madre (1965), 180-187
2: Bloomfield et al. (1979), no. 1866

5

5. f. 274ra-401vb: Augustinus Triumphus de Ancona, Lectura super epistulas canonicas

Incipit

dedication f. 274ra: [H]onesto ac reverendo viro domino Girhardo Archidiacono Colosano [!] … frater Augustinus de Ancona fratrem [recte: fratrum] heremitarum ordinis sancti Augustini ... , biblical f. 274ra: [S]apiencia edificavit sibi domum ... Prov. IX [1] , incipit f. 274ra: Cuiuslibet sciencie professor in principio sui studii tria tenetur dicere et tractare. Primo namque debet manifestare sue sciencie dignitatem ...

Explicit

f. 401vb: ... et imperium de eius divinitate et potestas de eius immensa auctoritate vel immensitate ante omnia secula preterita et nunc in presenti et omnia secula seculorum in futuro de ipsius Trinitate in eternitate. Amen.

Bibliografia

1: Zumkeller (1966), no. 124
2: Stegmüller RB 2 (1950), no. 1528-1534

6

6. f. 401vb-412ra: Franciscus de Mayronis?, Tractatus de Corpore Christi

Incipit

biblical f. 401vb: [M]emoriam fecit mirabilium suorum ... [f. 402ra] In Ps. CXo., incipit f. 401vb: Tria sunt preconia, ex quibus solent principes specialiter commendari. Primum est potencia, quia principatus non est nisi quedam civilis potestas …

Explicit

f. 412ra: ... cuius sacietatis nos participes efficiat crucifixus, qui cum Patre et Spiritu sancto regnat in sempiternum.

Kolofon

f. 412ra: Et sic est finis istius tractatus sancti Thome de Aquino vel secundum alios Francisci Maronis etc.

Bibliografia

1: Madre (1965), 319-320
2: Schneyer 3 (1971), 130, no. 927
3: Zumkeller (1966), no. 298
4: Mohan (1977), 236
5: Mohan (1976), 411, no. 124

7

7. f. 412ra-429rb: Nicolaus de Lyra, Probatio adventus Christi (Recensio II)

Incipit

incipit f. 412ra: [Q]ueritur primo, utrum per scripturas a Iudeis receptas possit probari misterium Christi in lege et in prophetis promissi iam esse completum. Et arguitur primo, quod sic, quia Iohannis 1 [! 5, 39] dicit Salvator Iudeis: Scrutamini scripturas …

Explicit

f. 429rb: ... cognoverunt illi, qui frequenter de istis cum ipsis contulerunt. Et ideo a fide katholica pro talibus avertunt et plures iam baptisati ad vomitum revertuntur.

Końcowa rubryka

Et sic est finis.

Bibliografia

1: Stegmüller RB 5 (1955), no. 5982
2: no. 345h

8

8. f. 429rb-435rb, Index rerum, quae in tribus praecedentibus continentur

Rubryka

f. 429rb: Sequitur registrum huius.

Incipit

incipit f. 429rb: Qualiter quilibet professor in principio sui sciencie vel studii tria tenetur dicere, scilicet sciencie utilitatem, eiusdem fructuosam utilitatem et libri ordinabilitatem, 1 A. …

Explicit

f. 435rb: ... Quomodo Iudei sperant adventum Christi ... multi avertuntur a fide Christi. Volens religionem intelligere tria debet considerare, 159 O.

9

9. f. 435va-443vb, Sermones varii

9-1

1. f. 435va–436va, Sermo in dedicatione ecclesiae

Incipit

biblical f. 435va: [H]odie salus huic domui facta est, Luc. 19 [9]. , incipit f. 435va: Nota, ut sit salus domui mentis tue in missa audienda, tunc audientibus missam 4or precipue sunt necessaria. Primum est fides, sic quod audiens missam fide credat quod post consecracionem …

Explicit

f. 436va: ... aut quomodo manus tuas extendis ad turpia que tenent tenentem omnia.

Filiacja

Cf. cod. Berlin, Staatsbibliothek, theol. lat. fol. 612, f. 315v.

9-2

2. f. 436va–437rb, Sermo in dedicatione ecclesiae

Incipit

biblical f. 436va: [S]acrificium salutare est. Eccli 35 [2] , incipit f. 436va: Nota: Sacrificium misse est salutare 4or de causis. Primo racione institucionis, 2o racione oblacionis, 3o racione administracionis, 4o racione loci sanctificacionis …

Explicit

f. 437rb: ... ideo Apostolus ad Ephes. V [1, 4] elegit nos ante mundi constitucionem, ut essemus sancti et immaculati. (Cf. cod. Berlin, Staatsbibliothek, theol. lat. fol. 612, f. 317r.)

9-3

3. f. 437rb–438rb, Sermo in dedicatione ecclesiae

Incipit

biblical f. 437rb: [O]dor suavitatis est in conspectu Altissimi. Eccli 35 [8]. , incipit f. 437rb: Nota, audistis de misse dignitate, nunc vero dicendum de misse utilitate. Primo, quia circumstantes et devote audientes …

Explicit

f. 438rb: ... quia non est maior complacencia Patri celesti quam oblacio sui dilectissimi Filii etc. (Cf. cod. Berlin, Staatsbibliothek, theol. lat. fol. 612, f. 317v.)

9-4

4. f. 438rb–438vb, Sermo de novo sacerdote

Rubryka

Sequitur sermo.

Incipit

biblical f. 438rb: [G]audete et exultate Matth. V [12]. , incipit f. 438rb: Nota multiplex est gaudium in prima missa novi sacerdotis. Primo gaudent peccatores, quia habent novum mediatorem inter eos [f. 438va] et Deum, de quo Gregorius Nazazenus [!] …

Explicit

f. 438vb: ... ubi offertur corpus et sangwis Christi. (Cf. cod. Berlin, Staatsbibliothek, theol. lat. fol. 612, f. 319r.)

9-5

5. f. 438vb–439rb, Sermo de novo sacerdote

Incipit

biblical f. 438vb: [H]onorifica sacerdotes. Eccli VII [33]. Et da eis partem sicut mandatum est tibi. , incipit f. 438vb: Nota: Deus honorificavit sacerdotes in multis. Primo in officii dignitate …

Explicit

f. 439rb: ... qui claves regni celorum habentes quodammodo ante diem iudicii iudicant. (Cf. cod. Berlin, Staatsbibliothek, theol. lat. fol. 612, f. 319r.)

9-6

6. f. 439rb–440ra, Sermo de novo sacerdote

Incipit

biblical f. 439rb: [H]onorifica sacerdotes Eccli 7o [33]. , incipit f. 439rb: Nota: multis de causis sunt honorandi sacerdotes. Primo, quia eos similiter dignificavit …

Explicit

f. 440ra: … denique sacerdotis est omnibus prodesse nulli velle nocere. Rogemus. (Cf. cod. Berlin, Staatsbibliothek, theol. lat. fol. 612, f. 320r.)

9-7

7. f. 440ra–440va, Sermo de novo sacerdote

Incipit

biblical f. 440ra: [E]go elegi vos ut eatis et fructum afferatis Ioh. XV [16]. , incipit f. 440ra: Nota: Deus elegit sacerdotes ad IIIIor. Primo ad Deum laudandum, de quo Anacletus papa …

Explicit

f. 440va: ... Filio Dei coniungimur membra capitis nostri efficimur. (Cf. cod. Berlin, Staatsbibliothek, theol. lat. fol. 612, f. 320v.)

9-8

8. f. 440va–441vb, Sermo de novo sacerdote

Incipit

biblical f. 440va: [H]onorifica sacerdotes et da illis partem, sicut mandatum est tibi. Eccli 7 [33-34]. , incipit f. 440va: Nota [f. 440vb] quod debes sacerdoti primo honorem Eccli VII: Honora sacerdotes. Ideo Gregorius in Epistola ad Mauricium …

Explicit

f. 441va: ... Item sicut lixivium lavat, licet per se in[f. 441vb]quinetur. Rogemus igitur Dominum. (Cf. cod. Berlin, Staatsbibliothek, theol. lat. fol. 612, f. 321r.)

9-9

9. f. 441vb–443vb, Sermo de conceptione BMV (Thesaurus novus)

Incipit

biblical f. 441vb: [P]ulcra est amica mea ... Cant. VI c. [, 3]. , incipit f. 441vb: Originaliter et legitur in presenti festivitate in matutino officio …

Explicit

f. 443vb: ... et sic per Mariam Dei matrem electam omnia debemus offerre deo ut docet Bernhardus: Quidquid Deo offerre paras, Marie commendas.

Bibliografia

1: Schneyer 5 (1973), 538, no. 191

10

10. f. 444ra-488vb: Iacobus de Paradiso, De malo huius saeculi

Rubryka

f. 444ra: De malis seculi per omnes etates. (in marg. superiore)

Incipit

incipit f. 444ra: [O]rgano apostolice vocis suo iudicio inter apostolos minimo ad dilectum suum Thymotheum divina revelacione scribente scimus esse predictum ... [rubro] Capitulum. – [M]alum secundum nominis sui racionem quandam deordinacionem, defectum et deviacionem importare videtur in subiecto apto nato, cui opponitur bonum …

Explicit

f. 488vb: ... Si vero aliquid imitacione dignum se pro me exhibeat devotum oratorem, ut in omnibus trinus et unus laudetur Deus in secula seculorum benedictus. Amen.

Kolofon

f. 488vb: Deo laus.

Bibliografia

1: Porębski (1978), 106-273
2: Stegmüller RB 3 (1951), no. 3885
3: Meier (1955), 56

Opis zewnętrzny rękopisu

Część

1

Forma

codex

Materiał

paper

Objętość

493 ff

Wymiary

31.5 x 21.5 cm

Układ składek

7VI84 + (VII-1)97 + 5VI157 + (VI-3)166 + 20VI405 + VII419 + 5VI479 + (VI+1)I. Post f. 84 unum folium, post f. tria folia desiderantur sine textus detrimento.

Foliacja

Foliorum numeri in parte IV manu saec. XV exarati: 1–157 (f. 274–429), recentiores in toto codice saec. XIX atramento additi, a nobis plumbo suppleti (folia vacua). Verba reclamatoria supersunt fere omnia.

Stan zachowania

F. 1–18 propter humiditatem ad oras maculata.

Układ strony

Lustro strony:

f. 1r-97v: 22,5 x 14,5-15,5
f. 98r-166r: 23,0 x 14,5-15,0
f. 166ar-273v: 23,0 x 14,5-15,0
f. 274r-443v: 23-23,5 x 14
f. 444r-491v: 25,5 x 15,5

Liczba kolumn:

2

Liczba rąk

f. 1r-97v - 1 (Folia usitato modo miniata. Littera initialis simplex rubra in f. 1ra, ceteris spatia vacua relicta.)
f. 98r–166r - 1 (Folia usitato modo rubricata. Litteris initialibus pingendis spatia vacua relicta.)
f. 166r–273v - 1 (Folia usitato modo miniata. Litterae initiales simplices rubrae, a f. 240vb pingendis spatia vacua relicta.)
f. 274r–443v - 1 (Folia usitato modo miniata usque ad f. 420r. Litteris initialibus pingendis spatia vacua relicta (excepto f. 397rb, ubi simplex rubra picta).)
f. 444r–491v - 1 (Folia usitato modo rubricata. Litteris initialibus pingendis spatia vacua relicta.)

Dekoracja

Nie

Notacja muzyczna

Nie

Oprawa

Compactura codici aequalis, Silesiaca, restaurata saec. XIX; tabulae ligneae corio fusco obtectae, dorsum substitutum. Nova bifolia chartacea fusci coloris utrique tegumento intrinsecus agglutinatae, ita ut etiam novum ante- et postfolium faciant. Praeterea unum postfolium coriaceum ad fasciculum postremym additum. Ornamenta corio impressa: linearum schema binarum partem mediam et margines duplices formans. Pars media in rhombos divisa. Signa compactoris: rosa, vocabulum Maria in fascia tortuosa, opus vimineum, uvae, littera W in circulo (ut Wratislavia). 4 vincula. Fibularum, quae uncis affigebantur, necnon quinarum laminarum vestigia. Dorso duae schedulae coriaceae a bibliothecariis saec. XIX agglutinatae, in altera, summo loco, codicis signum: I Fol. 283, in altera, medio loco inscriptio legitur: EXPLICATIO ORATIONIS DOMINICAE. Etc. Corium usu tritum.

Historia

Część

1

Powstanie rękopisu

Codex a. ca. 1461–1463 exaratus (cf. scribae notas in f. 97vb, 166rb, 273va et chartae signa).

Proweniencja

Wrocław, Dominicans; Sygnatura: K.N. 262

Dostępność

Opis katalogowy sporządzony przez Adama Poznańskiego w ramach projektu kodykologicznego, realizowanego w Centrum Studiów Mediewistycznych KUL (zadanie zlecone przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego ze środków MNiSW w latach 2023-2027).

Kopia cyfrowa

Biblioteka Cyfrowa UWr: https://bibliotekacyfrowa.pl/dlibra/publication/29552/

Katalogi i szczegółowe opisy

Cat. Wrocław, BUWr Göber 1 , f. 157-158

Bibliografia

Stegmüller RB 2 (1950), 158, 162, no. 1528-1534, 1551
Stegmüller RB 9 (1977), 152, 214, no. 3886, 4780
Zumkeller (1966), 69, 77, 570, no. 124, 139
Meier (1955), 50
Porębski (1978), 104
Potkowski (1987), 66
Szafrański (1967) , 39
Tříška (1967), 121
Wielgus (1990), 155-156
Wielgus (1992), 76-77, 150
Zawadzka (1974), 315
Zawadzka (1999), 320
Zawadzka (1975), 321, 372